Intrinsieke motivatie stimuleren (doe je met deze woorden)

Intrinsieke motivatie klinkt psychologisch erg complex. Als leidinggevende lijkt het dan ook lastig om mensen zélf in beweging te laten komen en beter werk te leveren. Is het niet! Onderzoek toont aan hoe je intrinsieke motivatie stimuleert (en hoe het 4x beter werkt dan bonussen uitdelen): in deze exacte woorden.

Wat je in dit artikel leert

Je leert hoe je als manager (of collega) anderen motiveert. Niet door bonussen of beloftes – extrinsieke motivatie – maar door anderen uit zichzelf in beweging te brengen en zich doen te verbeteren: via intrinsieke motivatie.

Wat je daar aan hebt

Intrinsieke motivatie is wat je wil, altijd. Zelfs als het makkelijker lijkt om er gewoon een bonus tegenaan te gooien. Het levert namelijk veel meer op (en kost je minder): een werknemer die sneller tot oplossingen komt, hogere concentratie heeft, creatiever denkt, grotere gevoelens van zelfcompetentie en trots heeft én meer plezier in z’n werk. Beter voor iedereen, dus.

Hoe dat werkt

Dat blijkt helemaal niet zo lastig als je dacht. Intrinsieke motivatie wordt namelijk aangewakkerd door 3 dingen, en die activeer je met de juiste woorden. Letterlijke woorden-sets zelfs. In welke branche, in welke rol, of met wie je ook werkt.

Hoe we dat zo zeker weten? Het is onderzocht. Uitgebreid. Door economie professoren en tientallen gedragswetenschappers in de afgelopen decennia. Dit is wat zij ontdekten, en wat jij direct kunt toepassen, in één helder overzicht.

Wil je niet alleen de taak gedaan krijgen, maar ook alle extraatjes opstrijken? Dan zul je intrinsieke motivatie moeten stimuleren.Click To Tweet

Maar eerst moeten we, net als onderzoekers doen, eerst dingen definiëren voordat we nauwkeuriger bekijken wat we ermee kunnen en hoe we ze moeten gebruiken voor optimaal resultaat. Oftewel: even rechtzetten waar we het over hebben als we het over “motivatie” hebben, en wat het (grote) verschil tussen “extrinsieke motivatie” en “intrinsieke motivatie” is.

Wat is motivatie

Ten eerste: “motivatie is datgene dat mensen in beweging brengt”. Het is hetgeen dat mensen drijft; hun drijfveer. De reden waarom ze iets doen. De grotere motor achter alledaagse handelingen.

En extrinsieke motivatie? (“werkt averechts”)

Hoe psychologisch diepgaand de definitie van motivatie ook klinkt; drijfveren blijken redelijk gelijk voor ieder mens. En redelijk simpel. Maar raad eens? Het is niet “een bonus”.

Tuurlijk, op korte termijn en kortzichtig gezien wel. Iedereen houdt van een extraatje. Maar het is geen echte drijfveer of lopende motor. Het is een quick fix. En ook nog eens eentje die je niet echt goed (werk)resultaat oplevert, alleen een vinkje voor een taak, zodat de beloning geïnd kan worden. Daarna sta je weer op nul, qua motivatie.

Dat is wat we “extrinsieke motivatie” noemen: “iemand komt in beweging, door externe prikkels.” – Bijvoorbeeld door het vooruitzicht op die bonus of een andere beloning. Een 13e maand of beloofde promotie. Óf door het dreigen een straf, zoals het niet verlengen van een contract.

Dat werkt dus niet. Niet zoals je wil. “Averechts” zelfs, zegt Dan Ariely – economie professor aan MIT (Technische Universiteit Massachusetts).

Vooruitzicht op een beloning, of dreigen met een straf – zoals het niet verlengen van een contract – werkt niet. Het werkt zelfs averechts, voor motivatie en prestatie. Click To Tweet

Sterker nog, claimt hij op basis van zijn intrinsieke motivatie onderzoek:

“Hoe hoger de bonus, hoe slechter de prestatie.”

Dan Pink, auteur van een aantal van de bekendste managementboek bestsellers, trekt daarop de perfect verwoorde conclusie in zijn bijna 22 miljoen keer bekeken TED talk ‘De verrassende wetenschap van motivatie’:

“Verleid mensen niet met een grotere wortel, of bedreig ze met een grotere stok. We hebben een heel nieuwe aanpak nodig. Het goede is dat wetenschappers ons die aanpak hebben gegeven. Het is de aanpak gebouwd op intrinsieke motivatie.”

Intrinsieke motivatie betekenis

De definitie van intrinsieke motivatie is: “Iemand komt uit zichzelf in beweging, door interne prikkels, in plaats van externe beloftes.” Of zoals Wikipedia het levendig uitlegt: “Bij intrinsieke motivatie draait het om het spel, en bij extrinsieke motivatie om de knikkers.”

De “knikkers” zijn uiteraard die averechts werkende bonussen. En “het spel”, dat moet de drijfveren voorstellen die ieder mens heeft. De reden waarom we iets doen. We hébben namelijk altijd een reden, bewust of onbewust. En als die reden “een 13e maand” is, presteren we dus niet zo goed. Is de reden iets dat van binnen komt, dan werken we echter met meer plezier én betere prestaties. Wat zulke redenen dan zijn? Waarom we iets zouden doen – op werkgebied – van binnenuit, intrinsiek gemotiveerd?

In Dan Pink’s woorden:

“We willen dingen doen omdat ze ertoe doen, omdat ze interessant zijn, of omdat ze deel zijn van iets belangrijks.”

Dat is wat je mensen moet drijven. En opnieuw: het klinkt misschien als iets groots, je implementeert dat “ertoe doen”, die “interesse” of dat “belangrijke” element in hun werk op een heel praktische manier.

Goed om te weten, want implementeer je die zaken, dan levert je dat een aardig voordelenpakket op. Als volgt.

4x waarom intrinsieke motivatie werkt

Ook hier halen we de wetenschap er weer even bij. Er is namelijk veelvuldig onderzoek gedaan naar het effect en de resultaten van intrinsiek gemotiveerd werk, in vergelijking met extrinsieke gemotiveerde prestaties. En de uitkomsten zijn nogal – nou, “verrassend” dekt de lading niet eens. “Verbazingwekkend”, misschien. Kijk zelf maar:

1. Intrinsieke motivatie levert snellere oplossingen

Intrinsiek gemotiveerde werknemers – of mensen met een taak, in het algemeen – komen sneller tot de oplossingen van een probleem dan mensen die een beloning krijgen wanneer ze met een oplossing krijgen.

Het redelijk bekende “kaarsen-experiment van Duncker” is daar het bewijs van. De psycholoog Karl Duncker voerde deze cognitieve prestatie-test uit, als onderdeel van zijn thesis aan Clark University. De test hield z’n deelnemers de volgende taak voor: Bevestig een kaars aan de (prikbord)wand, en steek hem aan zonder dat er kaars wax op de tafel er onder druipt. De gepresenteerde benodigdheden daarvoor waren een paar lucifers en een kartonnen doosje punaises.

intrinsieke motivatie

De oplossing zie je naast “B” in de afbeelding: punaises uit doosje, kaars in doosje, punaise bevestigt doosje aan wand, kaars aan met lucifer.

Geen heuse breinkraker, maar het ging om de snelheid waarmee de deelnemers die puzzel oplosten. Het ene deel (extrinsiek) gemotiveerd met een geldbeloning het andere deel (intrinsiek) gemotiveerd met het benadrukken van het belang van een verlichte kaars die niet druipend aan de muur moet komen te hangen.

Conclusie: intrinsiek gemotiveerden hadden de juiste oplossing het snelst te pakken. – En de reden daarvoor zou wel eens goed één van de volgende voordelen kunnen zijn.

2. Intrinsieke motivatie maakt creatiever

Het boek ‘Handbook of Organizational Creativity’, meldt letterlijk: “Het bewijs voor de creativiteits-bevorderende effecten van intrinsieke motivatie zijn overvloedig.” – Waarop het verschillende onderzoeken citeert die bewering onderstrepen, uitgevoerd van 1979 tot 2003. Tientallen van die studies bewijzen hetzelfde: intrinsieke motivatie bevordert creatief denken.

Waarom dat zo is, is ook vastgesteld:

“Intrinsieke motivatie leidt tot verhoogde niveaus van creativiteit, omdat het geassocieerd is met gefocuste en volhardende taak-betrokkenheid, en omdat intrinsiek gemotiveerde individuen meer geneigd zijn om risico’s te nemen, speelser te zijn met ideeën en materialen en ze met flexibiliteit nieuwe cognitieve paden verkennen.”

Creatiever: check.

“Het bewijs voor de creativiteits-bevorderende effecten van intrinsieke motivatie zijn overvloedig” tonen tientallen studies aan.Click To Tweet

3. Intrinsieke motivatie levert meer focus, trots en lol

Oké, 3 voordelen in 1. Volgens het boek ‘Motivatie, denken over drijfveren sinds Darwin’ van Giep Franzen zijn dit de belangrijke gevolgen van intrinsiek gemotiveerd zijn:

  • Een hoger concentratieniveau
  • Grotere gevoelens van zelfcompetentie en trots
  • Meer plezier tijdens het uitvoeren van een taak

intrinsieke motivatie

4. Intrinsieke motivatie is duurzamer

Niet voor de planeet, maar voor je portemonnee. Je kunt wel bonussen blijven uitdelen, als je korte termijn denkt, als je minder goede prestaties verlangt en als je bedrijf een oneindige financiële put heeft. Wil je op lange termijn je mensen in beweging houden, met minder kosten, betere prestaties, blijere werknemers en zonder constant te controleren… Dan heb je meer aan die intrinsieke motivatie.

“Een leerling die door nieuwsgierigheid intrinsiek gemotiveerd is om te leren, zal ook doorgaan met leren als de strenge docent het lokaal uitloopt”, is de de treffende omschrijving van een Wiki-creatieveling.

Intrinsieke motivatie: op lange termijn je mensen in beweging houden, met minder kosten, betere prestaties, blijere werknemers en zonder constant te controleren. Click To Tweet

Een heel aardig setje voordelen, zo. Zeker als je bedenkt dat extrinsieke motivatie je dit allemaal niet oplevert; alleen een ‘voldoende’ prestatie. Wil je dus niet alleen de taak gedaan krijgen, maar ook alle extraatjes opstrijken? Dan zul je moeten leren om die intrinsieke motivatie te stimuleren.

Niet lastig, je moet alleen even weten hoe het werkt. Volgens die tientallen studies die in de afgelopen decennia zijn gedaan. Gelukkig hoef je ze niet zelf uit te pluizen op zoek naar een concrete aanpak. Dat heeft Dan Pink al voor je gedaan.

Intrinsieke motivatie stimuleren – doe je in deze woorden

Volgens Dan Pink’s conclusies is intrinsieke motivatie het resultaat van 3 factoren: autonomie, meesterschap en doelmatigheid. Simpeler gezegd: iemand is optimaal intrinsiek gemotiveerd wanneer…

  • Iemand zelf verantwoordelijkheden en vrijheden draagt voor z’n werk (autonomie).
  • Iemand goed is in z’n werk, en dat weet (meesterschap).
  • Iemand weet waar z’n werk goed voor is (doelmatigheid).

Wil je intrinsieke motivatie stimuleren, dan moet je deze 3 factoren benadrukken. Niet per sé letterlijk – “je bent goed in wat je doet, Michiel” – maar iets subtieler. Op de psychologisch bewezen manier. Met een bepaald aantal, concrete set woorden. Als volgt.

Zeg dit, voor autonomie

Voor de eerste factor van intrinsieke motivatie werk je aan het benadrukken van de vrijheid en verantwoordelijkheid die iemand in z’n werkrol heeft. Dit doe je door aan te geven dat je teamlid of collega zélf kan en mag bedenken hoe hij een project of taak invult.

Stippel dus eens niet elke werkzaamheid helemaal uit voor je collega. Zeg niet precies hoe hij elke stap moet zetten en welke route hij moet lopen; alleen welk resultaat je verwacht aan de eindstreep. – Nee, ook niet als je denkt dat je het zelf beter kan. Laat de invulling en uitvoering écht aan de ander over.

Draag die autonomie dus over, door niet te zeggen hoe iemand iets moet doen, maar door te vragen:

“Hoe zou jij het aanpakken?”

Stel de vraag wanneer iemand bij jou komt om instructies. Vraag het tijdens een meeting, waarin je samen een projectplan opstelt. Noem het bij het afleveren of delegeren van een opdracht of taak. Zo benadruk je subtiel, actief en op een natuurlijke manier dat de ander de invulling en uitvoering van de taak zélf draagt. – Al is het maar om te zien wat er uit komt, bijsturen via feedback kan altijd nog.

Zeg niet precies hoe iemand elke stap moet zetten en welke route hij moet lopen. Alleen welk resultaat je verwacht aan de eindstreep. Click To Tweet

Zeg dit, voor meesterschap

Meesterschap is een mooie. Lof en complimenten kun je namelijk altijd geven. Positieve feedback moet tenslotte de boventoon voeren in je management voor de persoonlijke ontwikkeling van je mensen.

“Je bent echt goed in conflicten met klanten managen, Sarah. Bedankt voor je redding.” of “Je hebt duidelijk aanleg om mensen ademloos te laten luisteren als je spreekt, Monique. Iedereen zat op het puntje van z’n stoel tijdens je presentatie.” is dus altijd goed voor de bevestiging van iemands meesterschap.

intrinsieke motivatie

Maar je benadrukt het extra effectief, als je het doet zodra je iemand negatieve feedback geeft. Klinkt misschien tegenstrijdig – kritiek leveren en iemands meesterschap daarmee boosten – maar je slaat die brug heel makkelijk met één zin:

“Ik geef je dit commentaar, omdat ik hoge verwachtingen van je heb, en weet dat je die kunt waarmaken.”

Deze specifieke woorden zijn het resultaat van dit onderzoek, dat aantoonde hoe ze feedback maar liefst 40% effectiever maken. “Wise feedback” wordt dit ook wel genoemd. Bevordert meesterschap, doorzettingsvermogen én resultaten.

Zeg dit, voor doelmatigheid

De 3e factor voor intrinsieke motivatie stimuleren – doelmatigheid – is vaak meer een gevalletje ‘zien’ dan ‘zeggen’. Laat zien wat iemands werk heeft opgeleverd. Geef inzicht in statistieken en resultaten, zoals:

  • Het aantal sales die Sander gedaan heeft, en wat of hoeveel dat heeft opgeleverd.
  • Hoeveel websitebezoekers Dave z’n marketingaanpak aangetrokken heeft.
  • Welke patiënten razendsnel in het herstelproces zitten, na jaren ‘gesukkeld’ te hebben met klachten bij andere zorgverleners, sinds de behandeling bij je top-fysio Felice.
  • Wat voor positieve recensies klanten achterlieten na een gesprek met je servicemedewerker Yvette.

Je mensen zijn geen lopende band medewerkers. Ze willen zien wat er aan het eind van de band is komen rollen, en wie daar baat bij heeft. Waar hun werk aan bijdraagt. Wat het oplevert. Waar het goed voor is. Laat dat zien. Het werkt.

Ook bewezen, hoor:

“Zelfs minimaal, kort contact met de begunstigden van hun taak zorgt er voor dat werknemers hun motivatie behouden”, schreven de onderzoekers in de paper ‘Impact and the art of motivation maintenance’.

Overtuigd? Aan de slag, dan!

Vraag hoe iemand z’n taak zou aanpakken, zeg dat je gelooft in z’n meesterschap – of je nu positieve of negatieve feedback levert, en laat zien wat hun inzet oplevert. Levert jou en je organisatie snellere oplossingen, creatievere denkers, meer gefocuste, zelfcompetente, trotse werknemers, die met meer plezier hun werk doen én die beter resultaat leveren. Op de lange termijn. Dat kun je toch niet laten liggen?

intrinsieke motivatie

– Al resultaat gezien van de aanpak? Of twijfel je nog? Heb je nog wat meer ideeën nodig om dit in jouw praktijk toe te passen? Of een vraag over de inhoud? Laat het weten in de comments, we helpen je altijd verder!

Meer leren?

Alles ontdekken op het gebied van feedback geven, je mensen de juiste richting in sturen en zelf een betere leider worden? Bekijk onze training Feedback Geven en je krijgt de beste bewezen technieken, tips en tools om je hele team vooruit te helpen in 1 dag aangeleerd.  

Lees alles over onze populaire 1-daagse open trainingen bij jou in de buurt

Een training bij jullie op locatie samen met je collega’s

Intrinsieke motivatie stimuleren (doe je met deze woorden) by
© Copyright 1999 – - SRS Consulting B.V. / TIJDwinst.com B.V.
X